کلمه کلیدی چیست و چگونه کلمات کلیدی انتخاب کنیم؟
به زبان ساده کلمه کلیدی در سئو، همان عبارتی است که بیشترین انطباق با متن وارد شده کاربران در موتورهای جستجو را دارد. زمانی که یک کاربر سوالی در ذهن خود دارد یا بهدنبال کالای خاصی میگردد، عبارتی را در موتور جستجو وارد میکند؛ پس از این مرحله، موتور جستجو با بررسی معیارهای مختلف از جمله کلمه کلیدی صفحات سایتها، نتایج جستجوی کاربر را با رتبهبندی مشخصی نمایش میدهد. انتخاب کلمه کلیدی مناسب یکی از اجزای سئوی داخلی بوده و اولین گام در تولید یک محتوای سئو شده است.
در این قسمت از آموزش سئو سایت توضیح خواهیم داد که کلمه کلیدی چیست و چگونه باید کلمات کلیدی انتخاب کنیم که شانس دیده شدن بیشتر در نتایج جستجو و جذب بازدید بالاتر را داشته باشیم. همچنین انواع کلمات کلیدی را بررسی خواهیم کرد.
کلمه کلیدی چیست؟
همانطور که پیشتر ذکر شد، کلمه کلیدی عبارتی است که کاربران در موتورهای جستجو وارد میکنند تا به پاسخ خود برسند و ما بعنوان مدیر سئو یا مالک یک وبسایت، باید سعی کنیم این عبارات را شناسایی کنیم و در سایتمان به سوالات کاربران پاسخ دهیم تا گوگل صفحات سایت ما را برای کاربر مفید تشخیص دهد و در نتایج جستجو رتبه خوبی به سایتمان اختصاص دهد.
در گذشته و اوایل پیدایش اینترنت و موتورهای جستجو، رتبهبندی سایتها در نتایج جستجو تقریباً فقط براساس عنوان و متن صفحه و کلمه کلیدی انجام میشد و هر سایتی که در عنوان و متن صفحه بیشتر از کلمه کلیدی استفاده کرده بود، رتبه بهتری میگرفت و به همین دلیل در آن دوران مهمترین معیار سئو کلمه کلیدی بود.
اما در حال حاضر الگوریتمهای موتورهای جستجو بسیار باهوش شدهاند و رفتارهای مشکوک به اسپم را بهخوبی تشخیص داده و جریمه میکنند. با این حال هنوز هم کلمه کلیدی یکی از معیارهای تاثیرگذار سئو است.
نکته دیگری که باید بدانید این است که کلمات کلیدی صرفاً عبارات یک کلمهای نیستند و اغلب اوقات بیش از یک کلمه طول دارند. جالب است بدانید که عبارت تک کلمهای شاید ارزش پایینی از نظر سئو داشته باشند؛ زیرا اکثر اوقات نیت واقعی کاربر را مشخص نمیکنند و در نتیجه ممکن است بازدیدکنندهای که از این کلمات نصیب ما میشود، اصلا کاربر هدف ما نباشد.
بعنوان مثال اگر کاربری در گوگل کلمه “پارچه” را جستجو کند، میتوان چندین هدف را به او نسبت داد. ممکن است قصد خرید پارچه لباس مجلسی داشته باشد؛ یا قصد خرید پارچه مبلی داشته باشد؛ یا صرفاً بخواهد یک مقاله در مورد نحوه تولید پارچه مطالعه کند. اما اگر همین کاربر عبارت “قیمت پارچه مخمل مجلسی” را وارد کند، این عبارت بهخوبی قصد و نیت کاربر را نشان میدهد و میتوانیم پاسخ نیازش را خیلی خوب در سایت ارائه کنیم.
انواع کلمات کلیدی
کلمات کلیدی را میتوان براساس طول، هدف یا نیت کاربر از جستجو، زمان و مکان، ارتباط معنایی، ویژگیهای فنی و میزان رقابت، قالب محتوا و در نهایت نوع جستجوگر دستهبندی و تفکیک کرد. در ادامه به بررسی انواع کلمه کلیدی خواهیم پرداخت.
انواع کلمات کلیدی براساس طول
| نوع | توضیح | مثال | مشخصات |
|---|---|---|---|
| دمکوتاه (Short-tail) | ۱ تا ۲ کلمه، بسیار کلی | «لپتاپ»، «سئو»، «خرید فرش» | حجم جستجوی بالا، رقابت بسیار بالا، نرخ تبدیل پایین |
| دممتوسط (Medium-tail) | ۳ تا ۴ کلمه، نسبتاً خاص | «بهترین مرطوبکننده پوست»، «آموزش سئو رایگان» | حجم و رقابت متوسط، نقطه تعادل خوب |
| دمبلند (Long-tail) | ۵ کلمه به بالا، بسیار خاص | «قیمت لپتاپ ایسوس با کارت گرافیک RTX 3060» | حجم جستجوی کم، رقابت کم، نرخ تبدیل بسیار بالا |
| دمبسیار بلند (Very Long-tail) | یک جمله یا سوال کامل | «چرا لپتاپ من هنگام بازی داغ میکند و خاموش میشود؟» | جستجوی خیلی کم، رقابت تقریباً صفر، مناسب برای سوالات خاص |
کلمات کلیدی را براساس میزان طول میتوان در گروههای فوق قرار داد. معمولا با ارزشترین کلمات کلیدی 3 تا 5 کلمه طول دارند.
انواع کلمات کلیدی براساس هدف یا نیت کاربر
| نوع | هدف کاربر | مثال | نوع محتوای مناسب |
|---|---|---|---|
| اطلاعاتی (Informational) | یادگیری و پاسخ به سوال | «چگونه فشار خون را پایین بیاوریم؟»، «wordpress چیست» | مقاله آموزشی، راهنما، اینفوگرافیک |
| ناوبری (Navigational) | یافتن یک سایت یا برند خاص | «ورود به اینستاگرام»، «لاگین گوگل کروم»، «دیجی کالا» | صفحه ورود، اپلیکیشن، صفحه اصلی برند |
| تجاری (Commercial Investigation) | مقایسه و تحقیق قبل از خرید | «شیائومی می ۱۲ در مقابل سامسونگ A73»، «بهترین برند یخچال فریزر» | صفحه مقایسه، بررسی محصول (Review)، لیست “بهترینها” |
| معاملاتی / خرید (Transactional) | انجام خرید یا اقدام مشخص | «خرید بلیط قطار مشهد»، «دانلود کتاب سئو»، «ثبت نام کلاس زبان» | صفحه محصول، سبد خرید، فرم ثبت نام |
نیت و هدف کاربر در تعیین ارزش یک کلمه کلیدی و مقصدی که باید در سایتمان به او نشان دهیم، بسیار تاثیرگذار است. بعنوان مثال اگر کاربری که در گوگل عبارت خرید لباس ورزشی را جستجو کرده را به یک مقاله آموزشی درباره لباس ورزشی هدایت کنیم، بدون شک پس از ورود به سایت، بلافاصله روی دکمه خروج زده و سایت ما را میبندد.
این اتفاق باعث تجربه کاربری منفی میشود و گوگل نیز با توجه به این تجربه منفی، رتبه سایت ما را کاهش میدهد و بازدیدمان افت میکند.
انواع کلمات کلیدی براساس زمان و مکان
| نوع | توضیح | مثال |
|---|---|---|
| محلی (Local) | جستجوی محصول/خدمت در یک منطقه خاص | «پیتزا فروشی ونک»، «بهترین دندانپزشک اصفهان»، «تعمیرگاه تهرانپارس» |
| فصلی (Seasonal) | در بازههای خاصی از سال جستجو میشود | «هدیه روز پدر»، «ساعت تحویل سال»، «خرید لوازم مدرسه» |
| زمان دار یا رویدادمحور (Trending/Event-based) | مرتبط با اخبار یا رویدادهای لحظهای | «قهرمانی فوتسال ایران»، «قیمت دلار امروز»، «جوایز اسکار ۲۰۲۵» |
کلمات کلیدی میتوانند از نظر زمان و مکان نیز گروهبندی شوند و مشخص است که هر کلمه کلیدی مناسب هر سایتی نیست. بعنوان مثال اگر شما یک رستوران سنتی در منطقه شرق تهران داشته باشید و صفحهای با کلمه کلیدی رستوران سنتی غرب تهران ایجاد کنید، ممکن است بازدید بالایی از این صفحه کسب کنید، اما هیچکدام از این بازدیدکنندگان به مشتری هدف شما تبدیل نمیشوند و بعبارتی هیچ درآمدی عایدتان نخواهد شد.
انواع کلمات کلیدی براساس ارتباط معنایی
| نوع | توضیح | مثال |
|---|---|---|
| اصلی (Primary / Focus) | هدف اصلی آن صفحه از نظر سئو | اگر صفحه درباره “کاشت مو” است، این کلمه اصلی شماست |
| ثانویه / مرتبط (Secondary / LSI) | کلماتی که از نظر گوگل به موضوع اصلی مربوط هستند | برای “کاشت مو”: «ریزش مو»، «روش FUT و FUE»، «مزایای کاشت مو» |
| مترادف (Synonym) | کلمهای با معنای مشابه | «جاوا اسکریپت» = “JavaScript” یا “JS” |
| نانو یا زیرمجموعه (Nano / Sub-topic) | یک جزء بسیار ریز از موضوع اصلی | در “کاشت مو” ==> «عوارض کاشت مو بعد از یک سال» |
انواع کلمات کلیدی بر اساس ویژگیهای فنی و میزان رقابت
| نوع | توضیح | مثال |
|---|---|---|
| رقابتی (Competitive / High KD) | رتبه گرفتن برای آن نیازمند بکلینک قوی و دامنه قدیمی است | «بیمه»، «طراحی سایت»، «اخذ ویزا» |
| کم رقابت (Low Competition / Low KD) | سایتهای جدید و ضعیف هم شانس دارند | «بهترین نرمافزار طراحی ناخن»، «چگونه مبل استیل را تمیز کنیم» |
| بدون رقابت (Zero Volume / Niche) | کسی روی آن کار نمیکند (نیاز به ایجاد جستجو دارد) | «کلاه ضد باران زنانه طرح ابری» (ترکیب بسیار عجیب و جدید) |
| برند شده (Branded) | شامل نام تجاری شما یا رقبا است | «کتونی دیجی کالا»، «ساعت هوشمند ترب»، «فروشگاه زیتون» |
| بدون برند (Non-Branded) | شامل نام هیچ برندی نیست | «ساعت هوشمند ورزشی»، «موبایل ۵G ارزان» |
انواع کلمه کلیدی براساس قالب محتوا
| نوع | توضیح | مثال |
|---|---|---|
| چگونه (How-to) | کاربر به دنبال آموزش قدم به قدم است | «چگونه کلمه کلیدی مناسب انتخاب کنیم؟» |
| چه / چیست (What-is) | کاربر به دنبال تعریف و مفهوم است | «کلمه کلیدی چیست؟» |
| چرا (Why) | کاربر به دنبال دلیل و منطق است | «چرا سئو برای کسب و کار مهم است؟» |
| لیستی (Listicle / Best) | کاربر لیستی از بهترینها را میخواهد | «بهترین رستورانهای تهرانپارس» |
| راهنما (Guide / Tutorial) | کاربر یک راهنمای جامع میخواهد | «راهنمای کامل سفر به کردستان» |
| بررسی و نقد (Review) | کاربر نظر دیگران درباره محصولی را میخواهد | «بررسی گوشی سامسونگ s24 اولترا» |
| مقایسه (vs / Comparison) | کاربر دو یا چند چیز را مقایسه میکند | «مقایسه دوربین نیکون و کنون» |
این دستهبندی بسیار حائز اهمیت است چرا که با تولید نوع محتوای مناسب، میتوانید بسیاری از جستجوهای کاربران را که رقبا فعالیت زیادی در آنها نداشتهاند، پاسخ دهید و جهش بازدید داشته باشید. بعنوان مثال با تولید محتوا و همچنین تولید اسکیما برای نوع How-to میتوانید در نتایج جستجو بسیار متمایزتر از دیگران دیده شوید و شانس کلیک شدن لینکتان را بالا ببرید.
انواع کلمه کلیدی براساس نوع جستجوگر
| نوع | توضیح | مثال |
|---|---|---|
| آگاهی (Awareness) | کاربر تازه مشکل خود را شناخته | «چرا پوست من خشک است؟» |
| توجه (Consideration) | کاربر به دنبال راه حلهای مختلف است | «بهترین کرم مرطوب کننده برای پوست خشک» |
| تبدیل (Conversion) | کاربر آماده خرید است | «خرید کرم مرطوب کننده سراوی» |
چگونه ارزش یک کلمه کلیدی را بسنجیم؟
تا اینجا یاد گرفتید که کلمه کلیدی چه انواعی دارد و چطور باید کلمات کلیدی را تفکیک کنید. همچنین باید متوجه شده باشید که تنها میزان بالای جستجو برای انتخاب کلمه کلیدی کافی نیست. برای تحلیل یک کلمه کلیدی باید آن را حداقل از 5 بُعد بررسی کنید. طول، نیت کاربر، میزان رقابت، زمانی و مکانی و قالب محتوا.
معیارهای زیر کلید موفقیت در تعیین ارزش کلمه کلیدی و انتخاب بهینه دارند:
- حجم جستجو (Search Volume): رتبه گرفتن در کلمات کلیدی که میزان جستجوی بالایی دارد، بازدید بالایی را به سایت شما خواهد آورد؛ بعنوان مثال در حالت کلی کسب رتبه 8 در نتایج برای کلمه کلیدی که روزانه 1000 بار جستجو میشود، باارزش تر از رتبه 1 برای کلمه کلیدی است که 20 بار در روز جستجو میشود.
- سختی کلمه کلیدی (Keyword Difficulty – KD): اگر شما روی سئوی سایتتان کار میکنید، رقبا هم بیکار ننشستهاند؛ هرچه رقابت رتبهگیری در یک کلمه کلیدی بیشتر باشد، سختی آن کلمه کلیدی هم بالاتر خواهد بود.
- هدف جستجو (Search Intent – مهمترین معیار): هرگز به هر قیمتی بازدید خود را بالا نبرید؛ سعی کنید تنها کلمات کلیدی را هدف قرار دهید که پاسخ نیاز کاربر را بدرستی بدهد. اگر کاربر بهدنبال خرید قالی است و شما یک آموزشگاه قالیبافی دارید، نباید این کاربر را به سایتتان هدایت کنید.
- نرخ کلیک (CTR) و ارزش تجاری (Commercial Value): باید بهدنبال کلمات کلیدی بگردید که حالت بهینهای بین ارزش تجاری و نرخ کلیک و میزان سختی داشته باشند؛ گاهی اوقات کلمات کلیدی وجود دارند که سختی بسیار کمی دارند، اما بسیار باارزش هستند زیرا دقیقا مخاطب هدف شما را به سایتتان میآورند. مثل: مشاوره تخصصی سئو تلفنی.
نحوه انتخاب و شناسایی کلمات کلیدی
انتخاب کلمه کلیدی مناسب از آن جهت اهمیت دارد که میتواند هم در هزینههای سئو باعث صرفهجویی شود و همچنین بازدیدکنندگان بهتری را به سایت شما هدایت خواهد کرد. در بخش بعد توضیح خواهیم داد که چگونه کلمات کلیدی را شناسایی و انتخاب کنید.
استفاده از پیشنهادات گوگل
در گام نخست، شما بعنوان مدیر سئو یا مالک سایت، میدانید که قرار است چه چیزی را به کاربر ارائه کنید. پس سعی کنید چند حدس از چیزهایی که کاربر در گوگل جستجو میکند را بنویسید. سپس این عبارات را در گوگل جستجو کنید تا پیشنهادات جستجوی مرتبط گوگل را ببینید. این جستجوهای پیشنهادی، بخشی از عبارات مرتبط با کار شما هستند که کاربران در گوگل نوشتهاند پس این عبارات را جمعآوری کنید.
استفاده از ابزارهای تحقیق کلمه کلیدی
در گام دوم، از ابزارهای تحقیق کلمه کلیدی استفاده کنید تا به کلمات کلیدی بیشتر و بهتری دست پیدا کنید. ابزارهایی مثل Semrush، Ahrefs، Keyword Planner و… در این زمینه بسیار مفید هستند که البته باید بصورت دلاری اکانت آنها را تهیه نمایید، اما برخی از این ابزارها امکان استفاده محدود بصورت رایگان را نیز دارند. مزیت این ابزارها این است که حجم جستجو، میزان سختی و بسیاری از اطلاعات مفید دیگر درباره کلمات کلیدی هدف را نیز به شما خواهند داد.
تحلیل سایتهای رقیب
در گام سوم سایتهای رقیب خودتان را شناسایی کنید و ببینید که در سایتشان چه کلمات کلیدی را هدف قرار دادهاند. همچنین از ابزارهای سئو که پیشتر معرفی شد، میتوانید برای آنالیز دقیق و کامل سایتهای رقیب استفاده کنید و کلمات کلیدی آنها را جمعآوری نمایید.
خوشهبندی محتوا
در گام پایانی باید ساختار خوشهبندی و سلسلهمراتبی برای سایتتان ایجاد کنید و تولید محتوا را براساس مدل پیلار-کلاسترینگ خوشهبندی کنید و طبق کلمات کلیدی توزیعشده، به سایت اضافه کنید.
بعنوان مثال اگر کلمه کلیدی والد هدفتان آموزش آشپزی است، در صفحه اصلی آموزش آشپزی ایرانی به توضیحات کلی میپردازید و در بخشهایی به توضیح مختصر درباره کباب کوبیده، خورشت قیمه، زرشکپلو و… میپردازید. سپس هر کدام از این غذاها را در صفحه مجزایی آموزش میدهید و صفحات فرزند و صفحه والد را به یکدیگر لینک سازی داخلی میکنید. در این مثال آموزش آشپزی یک خوشه محتوا خواهد بود.
جمعبندی
تحقیق کلمه کلیدی کاری نیست که یک بار برای همیشه انجام دهید؛ بلکه باید بصورت مداوم و هر ماه آن را دوباره بررسی و بروز کنید. توصیه پایانی این است که همیشه اولویت اول شما رفع نیاز کاربر باشد و برای کاربر محتوا بنویسید نه گوگل. همچنین چند جمله در پایان ذکر میگردد تا از اشتباهات رایج در انتخاب کلمه کلیدی اجتناب کنید.
- فقط روی کلمات کلیدی پربازدید تمرکز نکنید؛ سختی کلمه کلیدی پربازدید باعث میشود رتبه نگیرید و مایوس شوید.
- کلمات کلیدی که با هدف محتوای شما هماهنگ نیستند، بجای سود به شما ضرر میزنند.
- کلمات دمبلند را خیلی جدی بگیرید؛ رتبهگیری آسانتری دارند و بازدیدکنندگان بهتری نیز جذب میکنند.
- از استفاده بیشازحد کلمه کلیدی یا بمباران کلمه کلیدی (Keyword Stuffing) اجتناب کنید، زیرا باعث جریمه سایتتان میشود.
